Aangetekend

Oudere kijkers

2009-01-17T21:54:00.003+01:00

Groot Ventje en ik leunen genoeglijk achterover op de roodfluwelen klapstoeltjes. Op het podium brengen muzikanten nog een en ander in gereedheid, kinderen tekenen op grote witte bladen terwijl camera's hun kleurrijke prenten meteen uitvergroot op schermen op de achterwand tonen.
'Dat zouden ze er toch bij moeten zetten,' hoor ik een stem achter me, met het typische craquelé dat vele, vele jaren verraadt. Ik werp een blik over mijn schouder. Tussen alle vijf- en zes- en zeven- en achtjarigen en hun ouders zit een groepje van drie keurige, helemaal opgedirkte dames op leeftijd. 'Allee, The King and I was zo'n schoon verhaal, maar dit...', ze wijst naar het podium en rolt met haar ogen. Ik probeer een glimlach te onderdrukken, in het programmaboekje stond bij de beschrijving van Ik en de koningin duidelijk '5+'.
De lichten doven, Orkest MaxTak en actrice Lottie Hellingman dompelen de zaal onder in een schitterende bewerking van het boek van Ted van Lieshout. Groot Ventje zit op het puntje van zijn stoel bij het verhaal van het meisje dat 'bloemenmeisje' wil worden om een boeket te overhandigen aan de koningin, wiebelt op de maat van de muziek van het tienkoppige orkest, lacht als ze zingt hoe 'onberispelijk' ze is, rekt zijn hals uit om niets te missen van de beelden die geprojecteerd worden op het scherm, houdt geschrokken zijn adem in als het op de dag van het bezoek van de koningin helemaal misgaat. Ik en de koningin is een wervelende, sprankelende, mooie, humoristische en inventieve voorstelling - we hadden niet anders verwacht na hun Reuzenkrokodil.
'Mooi,' zucht Groot Ventje als de lichten weer aangaan.
'Dat is toch echt niks voor kinderen van vijf jaar,' hoor ik achter me. 'Die snappen dat verhaal toch nog niet. En die muziek, dat is toch echt niks voor kinderen van nu.'

Associatie

2009-01-15T22:41:00.003+01:00

De klas van Groot Ventje heeft een opruimliedje. Geen voor de hand liggend oppeppend 'we zetten onze schouders er even onder'-deuntje, maar prachtige pianomuziek, klezmer zo blijkt, van Denis Cuniot. Een heerlijke muziekontdekking - al laat Groot Ventje me er nooit lang van genieten: 'Zet dat nu maar weer af, mama!' Het moest ons maar eens op ideeën brengen.

Discover Denis Cuniot!

Parel

2009-01-13T22:26:00.002+01:00

'De Essays van de Montaigne,' begin ik vragend, Fnacgewijs klaar om meer informatie te verschaffen, uitgeverij, publicatiejaar, desgewenst te spellen en te informeren naar bestelbaarheid.
De man in het mooie pand aan het Ladeuzeplein knikt, draait zich om naar de hoge boekenkast achter zich: 'Ik heb er twee edities van, maar het is dezelfde vertaling. Van Hans van Pinxteren, prima vertaling, er is dan ook heel lang aan gewerkt. Van Athenaeum. Er is, in de jaren negentig geloof ik, ook een vertaling verschenen bij uitgeverij Boom, maar die is lang niet zo goed. Die had mijn vader thuis, ik heb het Franse origineel gelezen, maar ik heb die versie er wel eens mee vergeleken, en er stonden echt fouten in. Fout vertaalde negaties, dat soort dingen. Maar deze vertaling van Hans van Pinxteren is écht goed.'
Het Paard van Troje is een bijna anachronistisch aandoende parel van een boekhandel die een en al liefde voor boeken ademt. Van de kast klassieken uit de oudheid, langs de rekken Privé-domein en Russische Bibliotheek, naar de hedendaagse literatuur: mijn verlanglijstje groeit zienderogen.
Vandaag stap ik de winkel buiten met 1555 pagina's de Montaigne en 14 dvd's Van de schoonheid en de troost, de legendarische televisiereeks van Wim Kayzer. Goed voor dagen lees-, kijk- en denkplezier.

Na de sneeuw

2009-01-11T00:23:00.001+01:00

De laatste sneeuw?

2009-01-11T00:15:00.003+01:00

Met de dooi in het vooruitzicht gooiden we alle plannen om, verlieten ons vlakke veldenland en trokken naar oma en opa Landen, waar de hellingen steil zijn en de slee naar beneden roetsjt. Meteen goed voor veel plezier, geschater, rode wangen en koude voeten.

Winterwandeling

2009-01-11T00:08:00.000+01:00

Hiërogliefen in de sneeuw

2009-01-08T10:09:00.003+01:00

Groot Ventje, in de ban van het klasproject rond het Oude Egypte, tekent hiërogliefen in de sneeuw.

De echte Pooh

2009-01-06T21:04:00.003+01:00

Klein Ventje snuffelt in de boekenrekken in mijn werkkamer en haalt er een klein boekje over Winnie-the-Pooh uit. Aandachtig bekijkt hij de tekeningen van E.H. Shepard, zegt dan: 'Nu ga ik de letters lezen. Hier staat: ze spelen allemaal in het gras. En hier staat: Pooh en Knor zitten in het gras. En deze letters zeggen: er komen bijen uit de boom. En hier staat: Pooh zoekt honing in de kast. Dat is zo, want dat is bij de echte Pooh ook zo.'

Vliegen

2009-01-05T22:39:00.001+01:00

Klein Ventje speelt met een vliegtuig, laat het op de grond vallen.
Groot Ventje: 'Kijk uit, je laat het vallen.'
Klein Ventje: 'Nee hoor, ik probeer het in de lucht te zetten om te vliegen, maar het lukt niet.'

Winter

2009-01-05T22:37:00.000+01:00

Nieuw jaar

2009-01-05T22:16:00.002+01:00

Oud jaar

2009-01-05T22:14:00.002+01:00

De natuur

2008-09-19T16:41:00.000+02:00

Als Groot Ventje en ik thuiskomen van school vraagt hij waarom papa eigenlijk altijd later thuiskomt. Dat scholen vroeger uit zijn dan het werk van grote mensen, leg ik uit. Dat dat eigenlijk een beetje dom is, want de kinderen moeten wél afgehaald worden. Even blijft het stil, en dan: 'Maar de natuur heeft er wel voor gezorgd dat er oma's en opa's zijn die de kinderen kunnen afhalen!'

Echo

2008-09-15T22:37:00.001+02:00

'Nee hoor, nu eventjes niet,' hoor ik Klein Ventje antwoorden aan Groot Ventje, die hem net heeft gevraagd een stuk speelgoed te pakken. 'Ik heb geen tijd!'

Kleur

2008-09-15T22:33:00.000+02:00

'Als je blauw en groen mengt, krijg je appelblauwzeegroen,' zegt Groot Ventje. 'En weet je wat je krijgt als je geel en groen mengt? Appelgeelbananengroen!'

Het was geen voorstelling

2008-09-15T21:53:00.000+02:00

Mijn eerste kennismaking met Pantalone - nu Kunstenhuis Pantalone en Productiehuis Pantalone - was het wondermooie Luna van de boom van Bart Moeyaert en Gerda Dendooven, op muziek van Filip Bral. Sindsdien heb ik het huis leren kennen als een bruisende plek, waar jonge, oudere en zelfs piepjonge kinderen op een vaak verrassende, immer creatieve manier kunnen kennismaken met kunst en cultuur.
Gisteren stond de voorstelling Dit is geen voorstelling van Max Vandervorst op het programma. Voor kinderen vanaf twee: prima geschikt voor Groot én Klein Ventje dus. Vooraf kregen we een ontbijt, met koffiekoeken, fruitsap en chocolademelk en zoals altijd bij Pantalone duurde het wachten nooit té lang: met de lees- en speelhoek is dit Kunstenhuis helemaal op kindermaat gemaakt.
Veertig minuten duurde de voorstelling die geen voorstelling was. Max Vandervorst maakte muziek op gieters, kolenkitgitaren, blikjes, fietssuren, plastic flessen, fietsframes... Verbluffend en amusant.

Eerste leerjaar

2008-09-01T21:13:00.000+02:00

De boekentas is groter, de klas ligt een verdieping hoger, de speeltijden zijn korter en even klampte Groot Ventje zich bij het binnengaan van de nieuwe klas aan me vast. Maar om vier uur was alles leuk en fijn geweest en dronken we samen een chocolademilkshake.

Coup de coeur (2)

2008-08-08T23:42:00.000+02:00

Berry - Mademoiselle
envoyé par CasaDeBerry

O la la.

Coup de coeur

2008-08-08T23:26:00.000+02:00

Berry : Le bonheur (Carnet de route n°2)
envoyé par CasaDeBerry

Een beetje Birkin, een beetje Hardy: ik ben er helemaal weg van!

Bessenmousse

2008-07-31T17:05:00.000+02:00

Ik ben verzot op zomerfruit. Hoe heet en zwoel en plakkerig ook, voor mij mag de zomer eindeloos duren, als hij maar met een overdaad aan aardbeien, frambozen, bramen, bessen komt. Maar nu mijn moeder een bakje rode bessen meebracht, Mijn Liefste er eentje kocht en ik er zelf ook nog eentje meenam, hadden we hier wel heel veel bessen. De bessenmousse die ik ermee maakte was een experiment, maar ik kan het iedereen aanbevelen. Heel eenvoudig en o zo fris op een warme dag als vandaag!

Nodig:
500 g rode bessen
15-tal aardbeien
400 g yoghurt
1 dl lichte room
suiker

Mix de bessen en de aardbeien met de yoghurt.
Voeg naar smaak suiker toe.
Klop de room stijf en spatel hem onder het yoghurtmengsel.
Schep in kommetjes en zet een tijdje in de koelkast.
Versier met enkele overgebleven bessen en aardbeien en eventueel wat coulis.

Smakelijk!

Ondertussen #7 >< Terrasje

2008-07-30T22:28:00.000+02:00

Soms is het moeilijk kiezen uit een menukaart die je het water in de mond doet lopen. Ik ging dit keer voor een veilige en erg lekkere pasta met zeevruchten, Mijn Liefste waagde zich aan een pasta en papillotte. Die was zo heerlijk dat ik meteen ben beginnen googlen: dit verdient navolging in de eigen keuken!

Ondertussen #6 >< Met de Japanse slag

2008-07-30T14:27:00.000+02:00

Het was zondag, dit moet Europa zijn.

Ondertussen #5 >< Mysterie

2008-07-30T13:12:00.000+02:00

Het mysterie van het muziekautootje is opgelost.
'Maar we verklappen dat nog niet aan Klein Ventje, he mama, want toen ik zo klein was wist ik dat ook nog niet he.'
Zal het straks ook zo gaan met Sinterklaas en de paasklokken?

Ondertussen #4 >< Piratenfeest

2008-07-30T10:23:00.000+02:00

Ondertussen #3 >< Vijf!

2008-07-30T08:48:00.000+02:00

Ondertussen #2 >< Treat

2008-07-28T23:48:00.000+02:00

Na viereneenhalve maand van constant en hard werken deden Dille en Kamille, het Museum voor Schone Kunsten en Amazon.co.uk meer dan deugd.

Ondertussen #1 >< Zeekamp

2008-07-28T22:01:00.000+02:00

Hier was het stil, daar was het groot jolijt.
Drie dagen, twee nachten: voor mij duurde het meer dan lang genoeg, voor Groot Ventje had het zeekamp nog heel wat langer mogen doorgaan.

Stil

2008-07-28T21:47:00.000+02:00

Het was stil.
Het internet was er meer niet dan wel.
Tientallen telefoontjes naar de helpdesk en zeven technische interventies verder is het er weer.
Tijd om te bloggen.

Zeekamp

2008-06-10T00:13:00.000+02:00

Vanochtend is Groot Ventje vertrokken. Met schop, strandbal, drie kilo wafels van oma, een doos vol zelf gebakken zeekoekjes en een dinodekbed. Bestemming: Belgische kust. Plezier gegarandeerd, maar hier is het maar stil in huis.

Nee heb je...

2008-05-30T13:37:00.000+02:00

Ontbijt.
Klein Ventje, 's ochtends geen grote eter, heeft net een boterham op en Mijn Liefste vraagt of hij klaar is.
Klein Ventje: 'Nee-ee.'
Mijn Liefste: 'Wat wil je dan nog hebben?'
Klein Ventje, vragend en het hoofd wat schuintjes: 'Een chocolade punnikje?'

School (2)

2008-05-30T13:24:00.000+02:00

Gisteren was ik op een boekvoorstelling. Op de receptie vroeg een van de auteurs me op welke school Groot Ventje zat. 'De Appeltuin,' zei ik, en ik wilde er, voor deze Antwerpse, nog een uitleg achteraangooien, Freinetschool enzoverder. Maar dat was niet nodig. Haar gezicht plooide open in een lach. 'De Appeltuin! Geweldig! Ik had daar vriendjes vroeger. En ik zei altijd: 'Ik wil ook naar de Appeltuin!' Mijn ouders hadden mooi zeggen: 'Maar wij wonen in Wilrijk en niet in Leuven!' Wat was ik veel liever naar die school gegaan dan naar de mijne. Het leek me als kind zo'n fijne school!'

School (1)

2008-05-30T13:15:00.001+02:00

Afgelopen weekend vierde de school van Groot Ventje feest. Met optredens, een feestelijke fanfare van leerkrachten, workshops, tentoonstellingen, lekkere door de ouders gebakken dessertjes, een heerlijke barbecue en vooral veel plezier en warmte en gezelligheid voor groot en klein. Om tien uur 's avonds plukten we Groot en Klein Ventje van de speelplaats - 'en we willen nog niet naar huis!' En voor de zoveelste keer glimlachten we en dachten: wat is de Appeltuin toch een fijne school. Eentje met het hart op de juiste plaats.

Kinderverdriet

2008-05-16T08:18:00.000+02:00

Gisteren werd in de klas de verjaardag van Groot Ventjes vriendje A. gevierd. Als de school uit is, loopt Groot Ventje wat te treuzelen, eindelijk stapt hij naar A. toe en vraagt: 'Wanneer is jouw feestje?' Ik hoor en zie het antwoord als een koude douche over hem heen vallen: 'Dat is al geweest hoor.' Een tel later heb ik een hoopje ellende in mijn armen: vriendje A., door Groot Ventje sinds zijn eerste schoolweken beschouwd als zijn beste vriendje, heeft hem niet uitgenodigd. Tranen, 'ik ben blijkbaar zijn vriend niet meer', 'ze zijn misschien vergeten te zeggen dat ik uitgenodigd was': puur, onversneden verdriet. Ik neem hem in mijn armen en voel zijn pijn door mijn hart snijden.

Moederdag #5 >< Op de terugweg

2008-05-12T23:33:00.000+02:00

... zagen we bij valavond hoe een luchtballon een plekje zocht om te landen. Wij parkeerden op een landwegeltje en liepen door het veld naar de ballon. Klein Ventje was onder de indruk, toen we thuiskwamen vertelde hij er nog over: 'Wij bajon kijke. Bajon omver gevalle. Bajon plat.'

Moederdag #4 >< Naar de eigen mama

2008-05-12T23:25:00.000+02:00

Moederdag #3 >< Lui verwend

2008-05-12T23:18:00.000+02:00

Moederdag is ook 's ochtends vroeg al wakker zijn, maar doen alsof je nog slaapt en even later op de tippen van je tenen naar het raam lopen, de gordijnen opentrekken, het zonlicht en de frisse ochtendlucht naar binnen laten stromen en met een boek weer in bed gaan liggen, terwijl van beneden geluiden doordringen die erop wijzen dat er iets op handen is.

Moederdag #2 >< Lief verwend

2008-05-12T23:07:00.000+02:00

Moederdag #1 >< Lekker verwend

2008-05-12T22:56:00.001+02:00

Winnen en verliezen

2008-05-09T20:53:00.000+02:00

Groot Ventje en Klein Ventje houden wedstrijden. Van het hek naar de deur, van de deur naar het hek, en weer terug, en weer en weer. Groot Ventje met zijn snelle kleuterbenen op zijn step, Klein Ventje met zijn peuterbeentjes achter een klein plastic Hema-grasmaaiertje: het is een ongelijke strijd. Groothartig laat Groot Ventje zijn broertje winnen: 'Ja! Jij bent gewonnen, Klein Ventje! Goed van jou! En ik ben tweede! En om te spelen was er nog een derde onzichtbaar mannetje en die heeft dus verloren!'

Keuze

2008-05-08T08:39:00.000+02:00

Gisteren zaten de zomeraanbiedingsbrochures van WPG Uitgevers bij de post. Ik zit er aan tafel in te bladeren, Klein Ventje kijkt met een half oog mee. Plots wijst hij naar een prent en roept opgewonden: 'Ikke dat kiezen!'
Ik glimlach. Een nieuwe dichtbundel van André Sollie, met illustraties van hemzelf: geen slechte keuze, Klein Ventje. Mama kijkt er ook al reikhalzend naar uit.

Feestelijk, lekker, zomers en snel

2008-05-06T20:50:00.000+02:00

Feestelijk, lekker, zomers en snel: zo'n gerecht leek me ideaal om de verjaardag van Mijn Liefste te vieren, op een dag dat we vooral veel buiten van het mooie weer wilden genieten en ik dus geen uren achter het fornuis wilde staan. Deze citrusvruchtenpasta met scampi's voldeed aan alle voorwaarden.

Nodig:
1 dl olijfolie
scheutje olijfolie met citroen
knoflook
gepelde scampi's
peper, zout
2 dl sinaasappelsap
koriander
citrusvruchtenpasta

Verwarm de olijfoli met knoflook.
Doe er een scheutje olijfolie met citroen bij.
Voeg wanneer de olie heet is, de gepelde scampi's toe en laat ze even op hoog vuur bakken.
Kruid met peper en zout.
Blus met ongeveer 2dl sinaasappelsap en laat de scampi's nog enkele minuten verder sudderen.
Voeg minstens 4 eetlepels gehakte koriander toe (meer kan naar eigen smaak).
Kook de citrusvruchtenpasta in beetgaar.
Schik de pasta en de scampi's op een bord. Lepel er de fruitige koriandersaus bovenop en versier met enkele blaadjes koriander.

Smakelijk!

Kleuternaïviteit

2008-05-06T16:59:00.000+02:00

Groot Ventje is een Cars-fan.
In Cars figureren niet alleen raceauto's, takelwagens enz., neen ze hebben er ook een boom car, of zoals Groot Ventje het wat vriendelijker uitdrukt, een muziekautootje.
Laten wij nou ook een muziekautootje hebben.
Vanaf het ogenblik dat de eerste lentezon zich laat zien tot laat in oktober passeert het elke avond vier keer onze deur. Dat komt ervan als je aan een kruispunt woont.
De meesten van ons kennen het autootje onder een andere naam, maar voor Groot Ventje is het, geheel Carsgewijs, het 'muziekautootje'.
Vanwege het ontieglijk late uur van voorbijrijden laten we dat ook maar zo.
Meestal horen we het, maar enkele dagen geleden wilde hij het muziekautootje zien.
Het geluid kwam steeds dichterbij, en het toeval wou dat onze overburen het autootje al van ver gebaarden dat het moest stoppen.
Laat dit soort autootjes nou de eigenaardige eigenschap bezitten dat bij het afremmen ook de muziek stopt.
Het autootje draaide dus geluidloos het kruispunt op.
'O kijk!' riep Groot Ventje. 'Een ijskarretje! Maar wat blijft het muziekautootje nou?'

Verjaardagsweekend

2008-05-06T16:53:00.000+02:00

Zomers weekend

2008-05-06T16:49:00.000+02:00

To be continued

2008-04-25T20:17:00.000+02:00

Groot Ventje wil tot één miljoen tellen.
Hij is daarstraks in de auto begonnen, heeft in de winkel verdergeteld en is nu 1224...

Het is goed je plaats te kennen

2008-04-25T13:41:00.000+02:00

Gisteren, bij het naar huis rijden van school, zei Groot Ventje: 'Ik ben zo moe van een hele dag na te denken.'
Ik: 'Moeten jullie dan zoveel nadenken?'
Groot Ventje: 'Nee, dat moet niet, maar ik denk de hele dag na.'
Ik: 'En waaraan denk je dan?'
Groot Ventje: 'Aan alles.'
Ik: 'Wow, dat is wel veel. Heb je dan ook aan mij gedacht?'
Groot Ventje: 'Nee, mama, ik bedoel dat ik aan belangrijke dingen denk.'

Berdie toe joe

2008-04-09T10:35:00.000+02:00

Zondag was het feest. Sindsdien loopt Klein Ventje hier de hele tijd 'In de lolieja' en 'Berdie toe joe' te zingen.

Dokter! Dokter!

2008-03-30T22:45:00.000+02:00

Groot Ventje gloeit en voelt zich belabberd. Gelukkig was er snel een dokter ter plaatse.

Zomertijd

2008-03-30T00:42:00.000+01:00

De zomertijd is geen uitvinding van een Mens Met Kinderen.
Mensen Met Kinderen laten niet zomaar een kostbaar uurtje slaap in het niets verdwijnen.
Mensen Met Kinderen denken er niet aan te raken aan het dag- en nachtritme van kinderen.
Mensen Met Kinderen zuchten eens diep als ze lezen dat het weer zover is.

Moeilijke keuze

2008-03-29T22:37:00.000+01:00

Groot Ventje, ziek op de bank, en ik kijken naar het begin van de uitreiking van de Gouden Uil. Ik leg hem uit dat dat een prijs is voor het mooiste boek van het afgelopen jaar, en vraag hem of hij ook een lievelingsboek heeft. Neen dus: 'Ik raak daar altijd zo van in de war. De ene keer is dit mijn lievelingsboek en de andere keer dat. We hebben ook zoveel boeken.'

De jury van de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs had het een pak makkelijker, ze had haar keuze drastisch beperkt. Maar met de uiteindelijke winnaar, Linus van Mieke Versyp, Sabien Clement en Pieter Gaudesaboos ben ik wel érg blij. Meer op Vertel eens.

[Wijvenweek] Onbegrijpelijk

2008-03-29T17:48:00.000+01:00

Wat mannen niet begrijpen, vraagt de Wijvenweek zich vandaag af.
Wat Mijn Liefste niet begrijpt, bijvoorbeeld, is dat ik naar het afscheid van Hugo Claus wil kijken, terwijl ik bij voorbaat al weet dat ik daar verdrietig van word.

Vaar wel

2008-03-29T17:23:00.000+01:00

De eenvoudige houten kist, met slechts één rode roos erop, in het midden van de scène, op een draagbaar van rode rozen, op een rood tapijt, en daarachter een grote foto van 'de Meester': in het weelderige decor van de Bourla is op een mooie, ingetogen en waardige manier afscheid genomen van Hugo Claus.

Ingetogen, maar emotioneel. 'Louter en alleen omdat de keuze van zijn levenseinde niet de hunne is, komen ze weer van onder de plaveien gekropen en spuien hun laffe gal. De eigen morele superioriteit celebreren boven het lichaam van een geliefde dode is geen heldendaad. Meneer de kardinaal: schaam je', zei Erwin Mortier. Maar vooral, Cees Nooteboom: 'Vaar wel, lieve vriend, en ik vraag je maar één ding: kom vooral veel spoken.'

Het laatste woord was aan Hugo Claus zelf, in een televisieopname waarin hij een sonnet voordraagt, zelfverzekerd als altijd. Na het gedicht kijkt hij wat onzeker, zoekend in het rond. Minutenlang kijkt hij weifelend de Bourla in. Een aangrijpend, ijzersterk beeld. Vaar wel.

Liefde en diplomatie

2008-03-29T09:57:00.001+01:00

Klein Ventje zegt: 'Ikke papasjonge.'
Klein Ventje zegt: 'Ikke mamaskindje.'

[Wijvenweek] Het leven zoals het is, met kinderen

2008-03-28T21:40:00.001+01:00

Nog eenmaal

Nog eenmaal om precies te zijn
zou ik een kind willen baren

het ritueel van de ogenblikken
in mij opslaan
als in een gouden kooi

het lichaam dat zich opent
om zwijgend dicht te gaan
in de trance
van het afgebakend moment.

Te weten dat ik
vrouw ben en niet zomaar
vermoeid van steeds weer
stappen over zebrapaden
met kinderen in donker
uniform en boekentassen
vol verzamelingen.

Straks de quiche lorraine
op tafel en schoenen poetsen
voor het vertrek
de brooddoos met het gebakje
het springtouw
voor de middagpauze.

Nog eenmaal wil ik
wakker worden
met het weke lijfje
aan mijn weke mond.

Het hart
op het hart.

(Jo Gisekin)

Neen, dit is géén aankondiging. Dit is herkenning, dit is het leven zoals het is, mét kinderen. Met het stappen over zebrapaden en de boekentassen en de knikkers en de pasta en de jassen en mutsen en de brooddoos vol boterhammen en een koek. En de vermoeidheid. En met het weemoedig terugdenken aan die eerste wonderlijke momenten en het wellicht altijd durende onbestemde verlangen en het weke gevoel bij het zien van een bolle buik of een pril minimensje.

[Wijvenweek] Biologische klok

2008-03-28T17:41:00.000+01:00

Een kinderwens: ik had ze niet. Echt niet, zelfs geen greintje ervan. Het fenomeen was me volslagen vreemd.
Ik zag hoe ze binnendrong in de geesten en de lijven en de levens van vriendinnen, ik zag met stijgende verbazing hoe ze zich meester maakte van hun doen en denken, ik stond erbij en ik keek ernaar, maar voor mij hoefde het niet. Ik genoot van kinderen van familie en vrienden als ze in de buurt waren, ik genoot van mijn eigen leventje als ze weer uit de buurt waren. Een perfecte combinatie.
'Toen draaide de wind, er verschoot een ster, de maan was rond'*, ik sloot even de ogen en toen ik ze weer opendeed, was ze daar: een Kanjer van een Kinderwens. Ik werd week bij het zien van babykleertjes, werd overspoeld door een warme gloed bij het zien van een mama die haar kind tegen zich aandrukte, ja, ik voelde zelfs een steek van jaloezie bij het zoveelste kraambezoek. Ik, de notoire kinderwensloze, ik Wilde Een Kind. En ik had geluk: ik kreeg er twee.

* Imme Dros, Van een vrouw die een huisje bouwde in haar buik.

Kinderen

2008-03-28T10:34:00.000+01:00

Groot Ventje: 'Jullie worden pas oma en opa als Klein Ventje of ik kindjes krijgen he?'
Ik: 'Ja.'
Groot Ventje: 'En als ik geen kindjes krijg?'
Ik: 'Waarom zou je geen kindjes krijgen?'
Groot Ventje: 'Er zijn al zoveel mensen op de wereld, en als die allemaal kindjes krijgen dan komen er toch veel te veel kindjes en dan is er geen plek genoeg voor al die kindjes en mensen.'

Feest!

2008-03-27T22:59:00.000+01:00

Het feest met de oma's, opa's, ooms, tantes, neefjes en nichtjes staat er nog aan te komen, maar vanavond hebben we het alvast met ons viertjes feestelijk gemaakt. Een klein pakje, een ballon, mooie felicitatiekaarten, pannenkoekjes, chocolademelk, cake, kaarsjes en liedjes: Klein Ventje glunderde en glom. Zo eenvoudig kan geluk zijn.

Verlangen

2008-03-27T15:57:00.000+01:00

Twee jaar geleden lag ik rond deze tijd op de operatietafel. Terwijl mijn buik met zorg werd dichtgemaakt, verlangde elk vezeltje in mijn lichaam naar het kleine wondertje dat ik net al heel even tegen me aan had gevoeld, maar dat snelsnel met Mijn Liefste van het koude operatiekwartier naar de warme kraamafdeling werd gebracht. Ik verlangde ernaar hem in mijn armen te nemen, ik verlangde ernaar hem te voelen, dicht tegen mij aan, bijna zo dicht als hij daarbinnen tegen me aan was geweest, ik verlangde ernaar hem te zien, hem aan te raken, hem te ruiken. Tranen liepen over mijn wangen. Tranen van verlangen, van emotie, van liefde.

Nu worden mijn ogen weer nat. Ik denk aan die allereerste momenten. Ik denk aan het moment dat mijn bed eindelijk de kamer werd binnengereden, hoe ik mijn armen uitstrekte, hoe Mijn Liefste Klein Ventje erin legde, hoe helemaal goed het voelde, hoe ik mijn neus in zijn haartjes drukte. Nog ruik ik de zoete, warme geur van mijn lieve kleine nieuwe minimensje.

En ik denk aan hoe het nu feest is bij de onthaalmoeder, hoe er nu gelachen en gezongen en gedanst wordt, en ik denk: gelukkige verjaardag, Klein Ventje. En ik verlang, o wat verlang ik naar het moment waarop hij straks de kamer zal komen binnengestormd. Ik verlang ernaar hem in mijn armen te nemen, dicht tegen mij aan, mijn neus in zijn haren te drukken en hem hem te zoenen en te knuffelen.

Over uilen en stuurlui

2008-03-27T12:11:00.000+01:00

U herinnert het zich misschien nog: het ontstellend denigrerende juryrapport dat de shortlist voor de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs vergezelde. In de Focus Knack van deze week doet juryvoorzitster Jelle Van Riet opnieuw haar verhaal - met een opmerkelijke uitsmijter.

Meer op Vertel eens.

Zelfkennis

2008-03-27T10:17:00.001+01:00

Na vroeg op de ochtend tig keer 'Nee nee!' te hebben gehoord, zegt Mijn Liefste tegen Klein Ventje: 'Jij bent een eigenwijs konijn!'
Waarop Klein Ventje heel beslist antwoordt: 'Ikke nie konijn.'
'Wat ben jij dan wel?' vraag ik lachend.
Het antwoord gaat vergezeld van een stralende glimlach: 'Een kapoen!'

[Wijvenweek] Mannen in de dop

2008-03-27T00:14:00.001+01:00

Rolpatroondoorbrekend, zo gingen we ze opvoeden, onze Ventjes.
Speelgoedfolders met roze en blauwe bladzijden: onzin! Geen onderscheid tussen jongens- en meisjesspeelgoed voor onze jongens. We kochten van alles wat.
We hebben dus ons best gedaan.
Maar de eerste testosterontekenen waren er snel.
Al heel vroeg manifesteerde zich bij Groot Ventje een mateloze fascinatie voor alles wat wielen heeft. Eerst dacht ik nog dat het de ronde vorm was van de wielen die het hem deed - in een of ander Gezinsbond-blaadje had ik gelezen dat baby's zich aangetrokken voelden tot ronde - want op een gezicht lijkende - vormen. Toegegeven, ook voor klokken had hij een grote voorliefde. Het klonk dus aannemelijk.
Maar de tekenen werden duidelijker.
Tweede woord: bus. Uitgesproken met een niet mis te verstaan uitroepteken erna.
Helemaal door het dolle heen bij het zien van een bus, of een auto, of een vrachtwagen.
Vervolgens deed Bob de Bouwer zijn intrede. Inclusief een heel leger werfvoertuigen.
Toen Klein Ventje zich onder mijn hart nestelde en we, bij wijze van voorbereiding, voor Groot Ventje een pop met toebehoren kochten, wist ik dat het pleit definitief beslecht was. De pop keurde hij nauwelijks een blik waardig, evenals het flesje en het pampertje die hem prenataal al enige zorg moesten bijbrengen voor dat nieuwe mensje. De bijbehorende buggy daarentegen was een schot in de roos. Vier wielen! Víér! Licht! Makkelijk wendbaar! Lees: perfect om mee door het huis te racen.

(Later zouden nog racewagens, raketten, dino's, ridders en piraten volgen. Evenals een als bij wonder bij het naar school gaan ontwikkelde afkeer van de kleuren roze en paars.)

(Later zou dit verhaal zich nog een keer herhalen, bij Klein Ventje, door zijn grote broer-voorbeeld als het ware voorbeschikt voor een leven tussen auto's, treinen en werfvoertuigen.)

[Wijvenweek] Gewoon, leuk

2008-03-26T11:31:00.002+01:00

Een tijdje geleden ging Mijn Liefste met Groot Ventje naar een muziekvoorstelling.
Ik had stiekem een beetje de pest in, want ik verwachtte er veel van. Maar er was, what's new, veel werk, dus ik zat achter mijn laptop terwijl zij de stad in gingen.
Na de voorstelling vroeg ik hoe het was geweest.
'Knap gedaan,' zei mijn man. Ik kreeg nog een kleine opsomming van de vele muziekstijlen en de gebruikte instrumenten.

'Knap gedaan': ik ben er na al die jaren nog niet achter of die ongelooflijke spraakzaamheid een typisch mannelijke afwijking is dan wel een specifieke eigenschap van mijn exemplaar.

Toen hij uit de auto recht in mijn armen stormde, vroeg ik ook aan Groot Ventje hoe het was geweest.
'Gewoon, leuk', luidde het antwoord. En hij vond de drums en de schuiftrompet het leukst.

'Gewoon, leuk': is Groot Ventje genetisch belast? Of gewoon een échte man?

[Wijvenweek] In slaap gelezen

2008-03-26T10:57:00.003+01:00

Moe was ik gisteravond, doodmoe. En toch kon ik niet slapen.
Meteen na een lange, hectische werkdag recht naar bed is nooit een goed idee, dat weet ik wel.
Maar ik was moe, te moe voor wat dan ook, en ik wilde slapen.
En het lukte niet.
Ik herinner me nog hoe Mijn Liefste het leeslampje zocht, een boek nam, dicht tegen me aan kroop en begon voor te lezen. Meer herinner ik me niet.
Ik herinner me ook niet dat de wekker vroeger dan normaal afliep. Ik herinner me dat ik op het gewone uur wakker werd door een vrolijk en verrassend wakker 'Goeiemorgen!' en dat Mijn Liefste me op dat moment al een stukje werk uit handen had genomen.
Ik herinner me een warm gevoel vanbinnen.

[Wijvenweek] De armen van de postbode

2008-03-25T23:26:00.001+01:00

Het is 23:58 en ik zit te werken. Dat is niet alleen vanavond zo, het is al een hele tijd zo, vanwege een grote opdracht met een veel te krappe deadline. Ik snak naar het moment waarop ik op 'send' kan duwen en kan denken: Oef. Klaar. Eindelijk. Ik wil er tussenuit. De Ikea, de Fnac, de stad, al is het in de regen of de sneeuw: het maakt niet uit, als het maar weg is van mijn bureau en als het maar karren, mandjes, plastic tassen heeft die ik kan vullen. Maar het kan niet. Nog niet. Gelukkig is er amazon.com. En fnac.fr. En eveiletjeux.fr. En ebay.be. En ww.typhooneurope.com. En Visa. En straks de sterke armen van de postbode.

Groots - en net niet

2008-03-25T22:42:00.000+01:00

'Respect' luidde vandaag de titel van het hoofdartikel van Yves Desmet in De Morgen.
Respect, waardigheid, wijsheid, grootheid, grootsheid: het zijn woorden die me de voorbije dagen meermaals door het hoofd flitsten.
Maar ook het gebrek eraan springt in het oog.
Het instituut dat erbarmen, mededogen, naastenliefde claimt alsof het zijn monopolie betreft, toont zich van zijn kleinste kant. Yves Desmet en Frank Albers leggen de vinger helder, wijs; lucide, krachtig, onontkoombaar op de wonde. Ik sluit me graag aan bij hun woorden.

De vrouw, door de ogen van de meester

2008-03-25T20:33:00.001+01:00

Mijn vrouw, mijn heidens altaar,
Dat ik met vingers van licht bespeel en streel,
Mijn jonge bos dat ik doorwinter,
Mijn zenuwziek, onkuis en teder teken,
Ik schrijf je adem en je lichaam neer
Op gelijnd muziekpapier.

En tegen je oor beloof ik je splinternieuwe horoscopen
En maak je weer voor wereldreizen klaar
En voor een oponthoud in een of ander Oostenrijk.

Maar bij goden en bij sterrenbeelden
Wordt het eeuwige geluk ook dodelijk vermoeid,
En ik heb geen huis, ik heb geen bed,
Ik heb niet eens verjaardagsbloemen voor je over.

Ik schrijf je neer op papier
Terwijl je als een boomgaard in juli zwelt en bloeit.

(Hugo Claus, 1929-2008)

Een heidens altaar, een jong bos, een zenuwziek, onkuis en teder teken: hadden we het niet over het vrouwenlichaam? De grote bezinger ervan is niet meer.

Ik hoor de mensen dromen
Amaai zijn dat seringen die ik ruik
of groeit het gras al op mijn buik?

Bedankt, meester, voor dit gedicht en nog veel meer moois.
Bedankt voor de woorden, voor de gedachten, voor het leesgenot, voor de momenten dat de adem stokte, voor de wijsheid en de ideeën, voor de schoonheid en de verwondering, voor de dissidentie en het doen nadenken.
Merci, et chapeau bas!

[Wijvenweek] Van een buik en een huisje

2008-03-25T15:49:00.002+01:00

Is het wonder dat zich in een vrouwenlichaam voltrekt ooit mooier beschreven dan in Van een vrouw die een huisje bouwde in haar buik van Imme Dros?
Na lang aarzelen - 'De buik van die vrouw was mooi plat voor in kleren: kokerrokje, bikini, strakke broek, noem maar op. Met een huisje erin zou niets meer passen. Ja, een tent misschien. Een flinke grote.' - besluit de vrouw in dit boek een huisje in haar buik te bouwen. Een klein huisje waarin een kleine huurder zou kunnen wonen.

'Een heel huisje bouwen is slopend,
ook een heel klein huisje,
want in je buik
moet je alles zelf doen.
Die vrouw was nooit eerder in de bouw geweest.
Ze was moe moe moe en ze viel steeds in slaap.
Dan droomde ze van het huisje
en van hoe het moest worden.
Prachtig. Van alle gemakken voorzien.
Ruim, maar niet te ruim,
en zo, dat wie er binnenkwam
lang zou willen blijven.'

En dan moet er nog een huurder komen. Alss die na negen maanden langskomt, wordt het helemaal spannend...

Erg erg herkenbaar ('De huurder liet zich nooit zien en horen. Jammer. Soms trilden de wanden. Dan werd er zeker gedanst in het huisje.'), prachtig geformuleerd, bijzonder ontroerend. Een koesterboek.

[Wijvenweek] Woelige branding

2008-03-25T11:26:00.000+01:00

Mijn Liefste slaapt.
Ik kijk naar hem.
Zijn lijf een onwankelbare rots in de branding.
Anders dan het mijne is zijn lichaam niet onderhevig aan hormonen, jojo's, scherp door alles heen snijdende buikpijn, cyclussen, vochthuishoudingsperikelen, biologische klokken, volle maan, kiloterreur, emotionele roetsjbanen, onverklaarbare kwaaltjes. Rots, ja. Maar branding? In een kalme zee is het makkelijk niet te wankelen.
De mijne raast en kolkt, woeilig, onberekenbaar.
Dan doe ik mijn ogen dicht, leg mijn hand op mijn buik.
Ik word overspoeld door herinneringen.
Het wonder dat hier, onder mijn hand, vorm kreeg, het hartje dat begon te kloppen onder mijn hart, het nieuwe leven dat hier groeide: iets prachtigers bestaat er niet.
Mijn woelig, onberekenbaar wijflijf: mijn warm, onwankelbaar moederlichaam.

Wijvenweek

2008-03-25T09:39:00.000+01:00

Deze week kleurt Aangetekend een beetje meer roze.
Dat heeft alles te maken met de Wijvenweek.
Veel leesplezier!

Okola! Okola!

2008-03-24T22:02:00.000+01:00

Het was de meest gehoorde kreet dit weekend, uit de mond van Klein Ventje: 'Okola! Okola!'
Telkens weer klonk het opgewonden en verrukt.
Het was een fijn paasweekend.

Een andere stilte

2008-03-15T21:31:00.001+01:00

‘Waar is Tasja dan?'
Willa kijkt Nanne geschrokken aan. Ze rilt even en duwt haar hoed omhoog.
'Dat is een grote vraag,' zegt ze aarzelend. 'Niemand weet dat zeker. Ik denk dat je een mooi idee wordt. Een mooi idee in het hoofd van je moeder. En van je vader en van je zus. En van iedereen die jou lief vond.’

(Bart Moeyaert, Voor altijd, altijd)

Een mama, drie meisjes van elf, het ene moment wellicht een auto vol vrolijkheid, het volgende moment voorgoed weg.
Heel de week al word ik er telkens weer stil van.
Met het zien van het journaal vandaag kwamen de tranen, veel tranen.
Mijn mamahart leeft mee.

Stilte

2008-03-15T21:25:00.001+01:00

Het was hier stil.
Erg stil.
Aan Vertel eens lag dat niet - wel aan de weinig aangename combinatie van een gecrashte laptop en een naderende deadline. Die deadline nadert overigens nog steeds en de laptop is nog steeds stuk en de nieuwe nog steeds in bestelling, maar geen nood dus: ook met een spannende kinderboekenblog op het net blijft Aangetekend bestaan.

And we proudly present...

2008-03-01T18:06:00.000+01:00

Tien... negen...

2008-03-01T15:30:00.000+01:00

Het aftellen is begonnen...

Stilgevallen

2008-02-27T09:55:00.001+01:00

Vaak hebben Mijn Liefste en ik het gevoel dat we door het leven rennen, rennen, rennen. In Grand Central Station viel de ratrace even stil. Een mooi initiatief van ImprovEverywhere.

Gekrompen

2008-02-19T12:16:00.000+01:00

In een ziekenhuis laten de klassieke meetsystemen het afweten. Het verstrijken van de tijd wordt niet langer afgemeten aan de voortgang van de wijzers van de klok, maar wordt bepaald door het wachten op de volgende dokter, het volgende onderzoek, het volgende resultaat. En Grote Ventjes lijken in een ziekenhuisbed meteen twee maatjes gekrompen.

Narratieve volgorde

2008-02-13T12:17:00.000+01:00

Voorleestijd. Ik neem een boek - Afrika achter het hek, in dit geval -, Groot Ventje knuffelt dicht tegen me aan. 'Wel bij het begin beginnen hoor,' zegt hij.
'Ja, dat was ik wel van plan,' antwoord ik. 'Het zou maar gek zijn als ik met het einde zou beginnen.'
'Ja, stel je voor,' zegt Groot Ventje, 'dat je dan bijvoorbeeld zou lezen: ze was helemaal in de war. Dan zou je niet eens weten over wie dat gaat en wat er gebeurd was.'

Krachtige taal?

2008-02-11T17:12:00.000+01:00

Of de bijzonder korte ‘long’list van de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs iets zei over de kwaliteit van de kinder- en jeugdboeken die het afgelopen jaar verschenen, vroeg ik me onlangs nog af. In tegenstelling tot de jury van de Gouden Uil Literatuurprijs zweeg de kinderboekenjury zedig.
Vandaag werd de shortlist bekendgemaakt, en werd meteen ook mijn vraag beantwoord. Het juryrapport, dat de bekendmaking van de vijf genomineerden vergezelt, spreekt krachtige taal.

De jury van De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs 2008 is bijzonder hoopvol gestemd. Nu de jaaroogst van de Nederlandstalige kinder- en jeugdliteratuur een zó historisch dieptepunt heeft bereikt, kan de curve in de toekomst niet anders dan weer omhoog. De jury vermoedt dat het aantal ongetalenteerde mensen dat per se een kinderboek wil schrijven, stilaan moet zijn uitgeput.

Ziehier een ander lichtpunt: de probleemboeken zijn op hun retour! Het voorbije jaar hadden de personages niet al te veel te lijden onder ziekte, dood en depressie. Ze mochten op vakantie, jawel. Naar Frankrijk, op camping, waar ze een lekke band kregen en hun tent wegwoei. Nieuw en voorspelbaar was ook de resem boeken waarin paragnostische figuren opdoken. Altijd handig als je contact hebt met geesten en aanverwanten, het verleden en de toekomst, maar paranormaal goede boeken heeft het vooralsnog niet opgeleverd.

Maar nogmaals, de jury verwacht veel goeds, want zij ziet..., zij ziet..., zij ziet wel degelijk talent. Mensen met een goeie pen en met schrijflust; mensen die recht hebben op een échte redacteur en een degelijke uitgever. De jury voorspelt dus vuurwerk, zowel uit de hoek van de kanonnen, als uit die van de debutanten. Kortom, een ware revolutie binnen de jeugdliteratuur. Vraag is enkel nog: wanneer zal deze revolutie zich voltrekken? De glazen bol vertoont voorlopig slechts mist.

Hoop put de jury intussen uit haar twaalf titels tellende longlist en de vijf door haar genomineerde boeken, als bij wonder nog gevonden.

Verbaast, verrast dit?
Ja en neen.
Of 2007 inderdaad zó’n historisch dieptepunt is, daar kan ik me niet over uitspreken – ik heb lang niet alles gelezen wat er verschenen is.
Wél heb ik een aantal erg mooie Nederlandstalige boeken zien voorbijkomen, waarvan er enkele niet eens de longlist van de Gouden Uil hebben gehaald. Dat het een mirakel mag heten dat er vijf titels zijn gevonden, lijkt me daarom op zijn minst nogal overdreven. Dat verbaast niet helemaal, na lezing van het juryrapport: de figuur van de hyperbool past wel in de stijl die je, laat me het eufemistisch uitdrukken, niet bepaald sober kunt noemen.
(Ik heb trouwens ook enkele erg mooie vertaalde boeken zien voorbijkomen – die sowieso buiten het bereik van deze prijs vallen – en dát stemt dan weer écht hoopvol: er is nog ruimte voor een oerdegelijke vertaling van een 800 bladzijden tellend meesterwerk en voor een prachtig uitgegeven meesterlijk prentenboek met niet-alledaagse illustraties over een niet gemakkelijk onderwerp, bijvoorbeeld.)
Maar ik heb ook veel middelmatigs zien voorbijkomen, en helaas ook veel wat dat niveau zelfs niet haalt. Niet dat ongetalenteerde mensen die een kinderboek willen schrijven, ook echt achter hun computer kruipen, stemt tot wanhoop. Ik denk weer aan de ansichtkaartjes en de lintjes en de doosjes van wijlen uitgever Paul Brinkman: vroeger was het niet anders. Maar dat dergelijke schrijfsels meer en meer door de mazen van het uitgeversnet glippen, dát stemt tot nadenken. Het is niet langer enkel moeder die bij dat ‘alleraardigste maar zeer onnozele verhaaltje’ zegt: ‘Plak er een ansichtkaartje of een plaatje bij, dat staat zo aardig', soms bekruipt me het gevoel dat ook uitgevers er zich steeds meer aan bezondigen: ‘Doe er een roze kaftje rond met wat glitters, dat verkoopt zo aardig.’ Dat onder de sterretjes van klatergoud een flutverhaaltje schuilgaat, bovendien geschreven in een krakkemikkige taal: wie maalt erom?

Vorig jaar nog hekelde de jury van de Gouden Uil Literatuurprijs het opvallende gebrek aan redactionele zorg. Nu is het de beurt aan de kinderboekenjury om te wijzen op de nood aan ‘een échte redacteur en een degelijke uitgever’.
Die gedachte is me niet vreemd, ook ik frons steeds vaker de wenkbrauwen. Dan heb ik het niet over een zetfoutje hier of een vreemde zinswending daar. Dat overkomt iedereen wel een keer. Wel over opeengestapelde taalfouten, tenenkrullend kromme beeldspraak, mank lopende zinnen, storende incongruenties in het verhaal die, alweer, door het de mazen van het uitgeversnet lijken te glippen. Ook die ontwikkeling stemt tot, weinig hoopvol, nadenken.

Ik lees verder in het juryrapport. Ik frons de wenkbrauwen. En frons ze opnieuw. En opnieuw. Ik heb het niet over een zetfoutje hier of een vreemde zinswending daar. Dat overkomt iedereen wel een keer, zelfs de beste jury. Maar deze jury spreekt jammer genoeg niet alleen krachtige, maar bij momenten ook krakkemikkige en soms zelfs flagrant foute taal. En dat zet de boodschap alvast geen kracht bij.

Raadsel

2008-02-11T15:03:00.000+01:00

Tijdens onze wandeling door het Groot Begijnhof viel het Groot Ventje op dat op sommige kasseien een letter stond. Meteen speurde hij alle straatstenen af. Groot was onze verbazing toen we merkten dat in het hele begijnhof regelmatig kasseien met letters voorkwamen, maar dat het steeds dezelfde letters waren: E en R. Waarom net díé letters, is ons een raadsel. Maar misschien weet iemand van jullie het.

Lente in februari

2008-02-09T22:34:00.000+01:00

Snel naar de kinderkapper, gewandeld in het Groot Begijnhof, verse voorjaarslucht opgesnoven, de stad in, lekker gegeten bij Le Pain Quotidien, door de stad gelopen, in de Sint-Pieterskerk omhoog gekeken naar de gewelfde plafonds en de schitterende ramen, kleertjes gekocht, geravot in de speeltuin: zo simpel en heerlijk kan een prille lentedag zijn.

Telefoongesprek

2008-02-07T17:25:00.000+01:00

Groot Ventje logeert bij oma en opa L.
Dan bellen we wel eens.
Zomaar.
Of beter, om het plezier van het horen van zijn stem.
Daarnet vertelde hij dat hij naar de kermis was geweest en een ijsje had gegeten.
'Da-ag mama,' klonk het ten slotte.
'Dag Groot Ventje.'
'Dahaaaag!'
'Dag lieverd.'
'Dag mama!'
'Da-ag schat.'
'Dag mama', heel beslist nu.
Ik had nog niet neergelegd, of de telefoon rinkelde opnieuw.
Een beteuterd klinkend Groot Ventje: 'Mama, ik wilde je wel nog een zoen geven door de telefoon hoor!'
Gevolgd door een fijn smakgeluid.
'Dag mama!'
'Dag Groot Ventje!'
'Nu ga ik echt neerleggen hoor!'
'Da's goed dat je dat zegt Groot Ventje. Da-ag!'
'Nee mama, ik ging nu écht neerleggen!'

Spelenderwijs

2008-02-05T22:15:00.000+01:00

Groot Ventje zegt 'bonjour' en 'à demain' en 'un deux twois'.
Ze spelen knutselen, puzzelen, spelen spelletjes, 'en als we zes gooien met de dobbelsteen, dan zegt ze six, dus six is zes.'
Français c'est amusant: hij vindt het inderdaad amusant.

Grand cru

2008-02-05T15:02:00.000+01:00

Gisteravond ging de Cultuurprijs Jeugdliteratuur naar een man die volgens de jury 'bewijst dat hij met de jaren alleen maar beter is geworden': André Sollie. Het nieuws maakt me dubbel blij. Blij dat de prijs naar zo'n juweeltje is gegaan. En blij dat hij naar zo'n fijn iemand is gegaan. Proficiat, André!

Toegeving

2008-02-03T17:52:00.000+01:00

Nadat Klein Ventje enkele malen met een speelgoedautootje op Groot Ventje heeft geklopt en het desbetreffende voorwerp vervolgens is verwijderd, volgt een oorverdovende huilbui. Onterecht, vindt, Groot Ventje: 'Eigen schuld... maar omdat je nog zo klein bent zal ik niet zeggen: dikke bult.'

Baas boven baas

2008-02-01T12:10:00.000+01:00

Onze autoriteit is tanende, een nieuwe ster rijst. Als Groot Ventje iets wil of net niet wil, is er nu Zijn Juf. Zo wil hij héél veel verschillende soorten koekjes, 'want Mijn Juf heeft gezegd dat veel afwisseling in wat je eet gezond is'.

Poetry in motion

2008-02-01T11:53:00.001+01:00

Na de ingetogen en immer trefzekere woorden van Bart Moeyaert, heeft Antwerpen nu een nieuwe stadsdichter. Helemaal anders, maar ook een binnenkomer van formaat: het eerste stadsgedicht van Joke van Leeuwen.

Gedichtendag

2008-01-31T16:21:00.000+01:00

Benedengemiddeld?

2008-01-28T20:50:00.000+01:00

Vandaag zijn de longlists voor de Gouden Uil Literatuurprijs en de Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs bekendgemaakt. De jury van de Literatuurprijs 'is zeer verheugd dit jaar een lange longlist te kunnen presenteren': 'De bovengemiddelde kwaliteit van de boekenproductie van 2007 heeft maar liefst 20 namen opgeleverd.'Mooi. Maar hoe zit het met de jeugdliteratuur? De jury komt met een historisch kort lijstje van slechts twaalf titels.

Midas Dekkers & Angela de Vrede – Botjes - Querido
Noëlla Elpers – Dolores – Van Goor
Hans & Monique Hagen, met tekeningen van Jan Jutte - Van mij en van jou - Querido
Martha Heesen – Watson - Querido
Marjolijn Hof – Oversteken - Querido
André Sollie - Een raadsel voor Roosje - Querido
Toon Tellegen - De almacht van de Boktor - Querido
Sylvia Vanden Heede & Thé Tjong-Khing - Vos en Haas, Koekkoek - Lannoo
Mieke Versyp, Sabien Clement & Pieter Gaudesaboos – Linus - Lannoo
Riet Wille & Geert Vervaeke - Waarom mijn handen geen schoenen willen - Lannoo
Floortje Zwigtman – Tegenspel – De Fontein
Floortje Zwigtman – Kersenbloed - Lemniscaat

Is hierop de logica van de Literatuurprijsjury van toepassing? De jury zwijgt zedig, maar je kunt er niet onderuit: twaalf is weinig, heel weinig.

Over Bert Anciaux, hoeden en petten en de AVI-terreur

2008-01-24T22:11:00.000+01:00

‘Bert Anciaux leest op AVI-niveau’, zong Jan Simoen enkele maanden geleden nog in zijn onovertroffen ‘Ik wil een boek!’ op de wijze van Van het Groenewoud. Een aardig rijmgrapje, goed voor behoorlijk wat gemonkel en gegrinnik in de zaal.
Maar niet alleen Bert Anciaux, ook het merendeel van de Vlaamse en Nederlandse kinderen leest op AVI-niveau.
AVI – voor wie het zich net als ik ooit heeft afgevraagd: analyse voor individualiseringsnormen - is oorspronkelijk een systeem dat leerkrachten in staat stelt te beoordelen hoe ver leerlingen leestechnisch staan. Handig. Zó handig dat ook ouders ervan gebruik gingen maken. Met AVI heb je precies het juiste boek op het juiste moment, zo lijkt het wel.
Of niet?
'Dat is geen pet,’ zei Groot Ventje onlangs, toen hij een of ander eerstelezersboekje las en de tekening monsterde, ‘dat is een hoed, waarom staat daar dan pet?’
Tja, hoed is niet klankzuiver, denk ik dan, en dus draagt jan en alleman in die eerste boekjes een pet. Terwijl hij een ander boekje leest, erger ik me aan het stroeve ritme, de onnatuurlijke zinnen, het kunst- en vliegwerk om toch maar binnen AVI-zoveel te blijven.
Natuurlijk, er is ook veel moois of gewoon leuks geschreven op AVI-niveau. Sommige auteurs weten binnen de strenge beperkingen ware juweeltjes af te leveren. Maar de allesoverheersende aanblik is er een van maakwerk.
Dan denk ik aan wat Michael Morpurgo recent schreef in The Guardian: ‘Of course we must and should study literature in our schools, but first we have to imbue our children with a love of stories. […] We get ourselves all hot and bothered about the teaching of reading, about synthetic phonics and the like, and we forget that none of it is much use unless children want to read in the first place.’
Reading pleasure, daar gaat het om zegt hij. En gelijk heeft hij.
Maar krijg je plezier in lezen met die schier eindeloze stroom verhaaltjes die gedicteerd worden door een vooraf vastgelegd schema van te gebruiken klanken, gemiddelde zinslengte, gemiddeld aantal lettergrepen per woord en gemiddeld aantal letters per woord?
Groot Ventje is een boekenkind, laat dat duidelijk zijn. Hij wordt graag voorgelezen, en steeds vaker zien we hem in zijn eentje over een boek gebogen, terwijl zijn lippen geluidloos de woorden vormen. Maar de AVI-boekjes kunnen hem vaker niet dan wel boeien – niet gehinderd door enig AVI-bewustzijn grijpt hij naar prentenboeken en weetboeken over favoriete onderwerpen. Stegosaurussen en diplodocussen: ik weet niet wat de AVI-meetlat daarover zegt, maar ik weet wel dat de boeiende wereld van de oergiganten leesgrenzen verlegt voor Groot Ventje.
En dan denk ik aan wat Aidan Chambers me een tijdje geleden vertelde: dat je als lezer – en als mens – groeit door net dat tikje hoger te grijpen. Dat is precies het omgekeerde van wat AVI-aanduidingen doen. AVI-aanduidingen begrenzen, beknotten, houden de lezer veilig binnen de grenzen van het zeker bekende. En sinds de vernieuwde AVI-niveaus doen ze dat nu nog langer: tot en met een leesniveau dat, gemiddeld, wordt bereikt in het zesde leerjaar – terwijl alle lastige leestechnische hindernissen dan al láng genomen zijn. Wat is in godsnaam de zin van boeken voor negen-, tien-, elfjarigen die helemaal binnen een schema van leestechnische vereisten zijn geschreven? En wat is de zin van een voor die leeftijd AVI-vereiste van onnatuurlijk lange zinnen die resulteren in een gekunstelde stijl?
Daarom schaar ik mij achter de oproep van de werkgroep Jeugdboekenschrijvers van de Vereniging van Letterkundigen, die de recente AVI-ontwikkelingen en de bijbehorende beperkende en afschuwelijke gevolgen betreurt. Daarom knik ik overtuigd bij haar statement: ‘Als er één ding is dat lezen bevordert, is het leesplezier. En dat ervaar je vanwege de inhoud van een boek, vanwege de spanning, de humor, de originaliteit, de stijl, de sfeer, vanwege dat unieke, bijzonder verhaal.’ Daarom geef ik graag haar bedenking mee: ‘Laat dit even bezinken: wist u indertijd het AVI van Pluk van de Petteflet? Waarschijnlijk niet, en toch heeft u het gelezen. Voelde dat als een risico?’

Leren neen zeggen

2008-01-24T14:20:00.000+01:00

Klein Ventje oefent woordjes. In bed, voor het slapengaan, na het wakker worden, tijdens zijn spel: er gaan weinig onbewaakte momenten voorbij of we horen hoe hij ze herhaalt, eindeloos. Woordjes, eerste zinnetjes - of zijn het statements? Een levenshouding? 'Nee mama', 'nee papa' en... 'Ja ikke': dat belooft.

Mooi mooier mooist (2)

2008-01-23T13:48:00.000+01:00

Op 4 februari worden in deSingel de CultuurPrijzen Vlaanderen uitgereikt, goed voor een hoop erkenning en een smak geld. In elke categorie zijn er drie genomineerden, en voor de jeugdliteratuur zijn dat André Sollie met Een raadsel voor Roosje, Carll Cneut met Dulle Griet en Pieter Gaudesaboos met Hoe oma plots verdween. Alle drie zijn het fantastische illustratoren, alle drie hebben ze naast een groot talent ook een originele en krachtige eigen stem, alle drie hebben ze met het genomineerde werk een prachtboek gemaakt: wat ben ik blij met deze nominaties. En wat ben ik benieuwd naar wat de jury beslist. En wat vind ik het moeilijk om een stem uit te brengen voor de Publieksprijs.

Stil maar

2008-01-23T10:48:00.000+01:00

'Tobie wou dat hij wakker kon worden uit deze nachtmerrie, bij zijn ouders in bed duiken en het op een huilen zetten... Hij wou dat ze hem in zijn pyjama zouden meenemen naar de keuken, waar nog licht brandde, en dat hij dan een beker lekker warm honingwater zou krijgen, met een paar koekjes erbij, en dat ze hem zouden troosten: "Stil maar, lieverd, het was maar een nare droom."'

(Timothée de Fombelle, Tobie Lolness. Op de vlucht)

Slapen is hier de laatste tijd een issue, niet meer, niet minder. Zelf vat ik moeilijk de slaap, Klein Ventje, een immer goede slaper, begint te experimenteren met het naar bed gaan, en Groot Ventje grijpt elke reden aan om er weer uit te komen, van 'de storm wordt alsmaar harder' tot 'ik heb een nare droom gehad' (twee volle minuten na het naar bed gaan), van 'ik heb zo'n reuzehonger' (niet te stillen met boterhammen, enkel met een lekker koekje) tot 'mijn neus heeft het zo koud' (in een lekker warme kamer, weggedoken onder een dekbed én een een fleecedeken). Vaak hoort er een iet of wat bedremmelde blik bij. Maar enkele avonden geleden was het écht zoals in het bovenstaande fragment. Snel de drijfnatte pyjama uitgetrokken, bezwete lijfje gedroogd, nieuwe pyjama aangetrokken, haren gedroogd, flesje warme melk gemaakt, lekker koekje gehaald, en met zijn tweetjes onder een warme plaid even op de bank gedoken, lekker dicht tegen elkaar aan: warmte en nabijheid, meer moet dat niet zijn. Even later kon Mijn Liefste Groot Ventje behoedzaam in zijn armen nemen en naar boven brengen, naar zijn eigen warme bed.

Klassieker in wording

2008-01-16T08:18:00.000+01:00

Anderhalve millimeter is hij, en hij heeft mijn hart gestolen. Tobie Lolness. Pas dertien en op de vlucht voor een heel volk, zijn eigen volk. Nergens is hij nog veilig, overal, tot in de onderste takken van de boom, zitten ze hem op de hielen. En hij weet dat hij niet in hun handen mag vallen, want de straf zal vreselijk zijn. En dat allemaal omdat zijn vader, de grootste geleerde van zijn tijd, een opzienbarende ontdekking heeft gedaan over de boom waarin hun volk woont en dat geheim niet wil prijsgeven omdat het het voortbestaan van de boom in gevaar zou brengen.
Tobie Lolness. Op de vlucht is een onwaarschijnlijk mooi kinderboek. Het verhaal van Tobie - één, en dan nog een kleintje, tegen allen - is bloedstollend spannend, vol achtervolgingen die je hart sneller doen slaan, ongure types die je zelf niet zou willen tegenkomen, laat staan dat je Tobie in hun handen wilt zien vallen, nietsontziende speciaal daartoe gekweekte vechtmieren, geheimen van levensbelang, situaties vol uitzichtloosheid en wanhoop. Vol grote gevoelens ook - wraak, machtswellust, verraad, maar ook echte vriendschap en liefde. Een avonturenverhaal volgens de regels van de kunst, bovendien prachtig opgebouwd, waarbij je als lezer door het handige gebruik van tijdsprongen maar mondjesmaat te weten komt wat er aan de hand is. Timothée de Fombelle, die met Tobie Lolness debuteert (maar met zo'n naam natuurlijk móést gaan schrijven), toont meteen dat hij de regels van het vak, én de kunst, meer dan beheerst. Meesterlijk speelt hij de elementen van het genre uit, met veel gevoel voor actie - en met een naturel die je zelden tegenkomt.
Maar Tobie is meer dan een knap opgebouwd avonturenverhaal. Timothée de Fombelle (o-la-la, die naam) slaagt er tegelijkertijd in een hele wereld te scheppen. Een bijzondere, originele wereld, die hij tot in de kleinste details heeft weten uit te werken - op een bijzonder overtuigende manier. De eik als wereld: het is een fascinerend universum in miniformaat waarin alles, maar dan ook alles klopt. Fantasy? Ja, maar dan van de allerbovenste plank. Timothée de Fombelle (ik sluit mijn ogen en stel me hem voor als Philibert in Ensemble, c'est tout, inclusief débardeur en keurig kapsel) heeft een onvergetelijke wereld geschapen, veel origineler én veel authentieker dan het gros van de verzonnen werelden.
Maar Tobie is meer dan een duizelingwekkend goed fantasyverhaal. De eik waarin het boomvolk - Tobies volk - leeft alsof het de enige plek is waar leven is, vertoont erg veel trekjes van onze wereld. En heeft last van kwaaltjes en kwalen die verdacht veel op de problemen van onze aarde lijken. Het ruwsap dat Tobies vader ontdekt diep onder de schors en waarmee hij levenloze voorwerpen kan bewegen, maar dat hij niet wil prijsgeven aan de wereld omdat hij misbruik en uitputting vreest, de ongebreidelde machtswellust van Jo Mitch die alleen maar op winstbejag uit is, de angst en haat voor al wat anders is: de parallellen zijn voor een volwassen lezer duidelijk. En de boodschap is ook duidelijk, maar ligt er nooit te dik boven op.
En meer, Tobie Lolness is nog zoveel meer. Een boek vol gedachten die je zo in een doosje zou willen doen, bij gebrek daaraan staan er nu talloze potloodstreepjes in de marge. Een stilistisch pareltje ook, waarin alles zeldzaam zorgvuldig wordt uitgedrukt, met veel gevoel voor de poëzie van de taal - alweer zoveel streepjes in de marge. (En meteen ook een pluim voor de vertaalster, Eef Gratama, die van de Nederlandse vertaling óók een pareltje heet gemaakt.) En bovenal is het een portret van een hartveroverend schepseltje, gevoelig, teder, slim, sterk én kwetsbaar. Als we in de kinderliteratuur een nieuwe held nodig hebben, laat het dan Tobie zijn, held van één millimeter en een half!

Mooi mooier mooist

2008-01-13T22:40:00.000+01:00

Stichting Lezen gaat op zoek naar 'Het Mooiste Kinderboek Aller Tijden'. 99 titels zijn er geselecteerd, en op www.hetmooistekinderboek.be kan iedereen een stem uitbrengen.
99 titels. Ik verwonder me over een aantal titels, maar bedenk dat smaken verschillen, ik wik, ik weeg, ik wik nog meer, ik weeg nog meer, ik ben streng en nog strenger en dan nog strenger. Ten slotte blijven er nog een twaalftal titels over, overeind. Hoe kies je in godsnaam tussen de dierenverhalen van Toon Tellegen en Winnie de Poeh? Tussen Klein verhaal over liefde van Marit Törnqvist en die andere prachtige vertelling over verlangen en liefde, Wachten op Matroos van André Sollie en Ingrid Godon? Tussen Edward Tulane, het onuitstaanbare porseleinen konijn van Kate DiCamillo dat maar mondjesmaat leert wat liefde is, en het onweerstaanbare duo wolf en schaap uit Schaap met laarsjes van Maritgen Matter? Tussen De schepping en Het boek van alle dingen? Onbegonnen werk, zonder enige twijfel.
Tot overmaat van ramp dwalen mijn gedachten af naar titels die ik niet tegenkom onder de 99 uitverkorenen. Waar is De Wissewaswinkel gebleven, het wonderbaarlijke kleinood van Frédéric Clément? Waarom heeft Gregie de Maeyers Fietsen geen plekje gekregen? De reizen van de slimme man van Imme Dros? Astrid Lindgrens klassieker De gebroeders Leeuwenhart? En als er jeugdboeken als Hasse Simonsdochter op mogen, waar blijft dan het bloedmooie Je moet dansen op mijn graf? En vooral: hoe kun je nu een lijst met de allermooiste kinderboeken opstellen en Kleine Sofie en Lange Wapper van Els Pelgrom en Thé Tjong Khing er niet opzetten?
Ik maak het mezelf alleen maar moeilijker, natuurlijk. Nu moet ik al kiezen uit achttien mooimooimooie boeken. Maar kiezen hoeft niet echt: het bovenste plankje is ruim genoeg voor achttien boeken. En nog een paar.

Kerstvakantie #20 >< Leesvakantie

2008-01-13T18:14:00.000+01:00

Een echte leesvakantie is vakantie nooit meer sinds er een Groot en Klein Ventje rondlopen, maar nog eens kunnen doorlezen, het deed deugd.

Kerstvakantie #19 >< Ontbijt op bed

2008-01-13T18:07:00.000+01:00

Kerstvakantie #18 >< Onvermijdelijk

2008-01-13T15:18:00.000+01:00

Kerstvakantie #17 >< Verwend

2008-01-13T15:16:00.000+01:00

... en pakjes!

Kerstvakantie #16 >< Lekker feest

2008-01-13T15:14:00.000+01:00

Gelukkig horen er bij al dat gefeest ook allerlei lekkere hapjes...

Kerstvakantie #15 >< En nog...

2008-01-13T15:12:00.000+01:00